পলিলেক্টিক এচিড (PLA) হৈছে পৰিপক্ক গৱেষণা আৰু প্ৰয়োগৰ সৈতে জৈৱ-বিঘ্নিত প্লাষ্টিকসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ইয়াৰ কেঁচামাল নবীকৰণযোগ্য উদ্ভিদৰ আঁহ, কুঁহিয়াৰ, কৃষি উপজাত আদিৰ পৰা আহে, যিবোৰৰ জৈৱ-বিঘ্নিত ক্ষমতা ভাল। পিএলএৰ যান্ত্ৰিক গুণ উৎকৃষ্ট, পলিপ্ৰ’পিলিন প্লাষ্টিকৰ দৰেই, আৰু কিছুমান ক্ষেত্ৰত পিপি আৰু পিইটি প্লাষ্টিকৰ ঠাই ল’ব পাৰে। একে সময়তে ইয়াৰ ভাল গ্লছ, স্বচ্ছতা, অনুভৱ আৰু কিছুমান এন্টিবেক্টেৰিয়েল গুণ আছে।
১/ পিএলএ উৎপাদনৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থা
বৰ্তমান পিএলএৰ সংশ্লেষণৰ দুটা পথ আছে, এটা হৈছে প্ৰত্যক্ষ ঘনীভূতকৰণ, অৰ্থাৎ লেক্টিক এচিড প্ৰত্যক্ষভাৱে পানীমুক্ত হৈ উচ্চ উষ্ণতা আৰু কম চাপত ঘনীভূত হয়। উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াটো সহজ আৰু কম খৰচী, কিন্তু উৎপাদনৰ আণৱিক ভৰ অসমান, আৰু ব্যৱহাৰিক প্ৰয়োগৰ প্ৰভাৱ দুৰ্বল। আনটো হ’ল লেক্টাইডৰ ৰিং ওপেনিং পলিমাৰাইজেচন, যিটো বৰ্তমান মূলসুঁতিৰ উৎপাদন পদ্ধতি।
২) পিএলএৰ অৱক্ষয় ক্ষমতা
কোঠাৰ উষ্ণতাত পিএলএ সুস্থিৰ, কিন্তু অলপ বেছি উষ্ণতাৰ পৰিৱেশ, এচিড-ভিত্তিক পৰিৱেশ আৰু অণুজীৱৰ পৰিৱেশত ই সহজে আৰু দ্ৰুতভাৱে CO2 আৰু পানীলৈ অৱক্ষয় হয়। গতিকে পৰিৱেশ আৰু ভৰোৱা যন্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি পি এল এৰ সামগ্ৰীসমূহ বৈধতাৰ সময়সীমাৰ ভিতৰত নিৰাপদে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি আৰু নিষ্কাশনৰ পিছত সময়ত অৱক্ষয় কৰিব পাৰি।
পিএলএৰ অৱক্ষয়ত প্ৰভাৱ পেলোৱা কাৰকসমূহৰ ভিতৰত মূলতঃ আণৱিক ভৰ, স্ফটিকীয় অৱস্থা, অণুগাঁথনি, পৰিৱেশৰ উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতা, পি এইচ মান, পোহৰৰ সময়, আৰু পৰিৱেশৰ অণুজীৱ আদি অন্তৰ্ভুক্ত। পিএলএক অন্যান্য সামগ্ৰীৰ সৈতে মিহলি কৰিলে অৱক্ষয়ৰ হাৰত প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পিএলএত নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ কাঠৰ আটা বা কুঁহিয়াৰৰ খেৰৰ আঁহ যোগ কৰিলে অৱক্ষয়ৰ হাৰ বহু পৰিমাণে ত্বৰান্বিত হ’ব পাৰে।
৩/ পিএলএৰ বাধাৰ বৈশিষ্ট্য
বাধা বোলে কোনো পদাৰ্থই গেছ আৰু জলীয় বাষ্প পাৰ হোৱাত বাধা দিয়াৰ ক্ষমতাক বুজায়। পেকেজিং সামগ্ৰীৰ বাবে বাধা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। বৰ্তমান বজাৰত আটাইতকৈ সাধাৰণ জৈৱ-বিঘ্নিত প্লাষ্টিকৰ বেগটো হৈছে পিএলএ/পিবিএটি কম্পোজিট। পিএলএ ফিল্মৰ উন্নত বাধা ধৰ্মই প্ৰয়োগৰ ক্ষেত্ৰখন বহল কৰিব পাৰে। পিএলএৰ বাধা ধৰ্মক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰকসমূহৰ ভিতৰত মূলতঃ আভ্যন্তৰীণ কাৰক (আণৱিক গঠন আৰু স্ফটিকীয় অৱস্থা) আৰু বাহ্যিক কাৰক (উষ্ণতা, আৰ্দ্ৰতা আৰু বাহ্যিক বল) অন্তৰ্ভুক্ত।
১) পিএলএ ফিল্ম গৰম কৰিলে ইয়াৰ বাধাৰ গুণ হ্ৰাস পাব, গতিকে গৰম কৰাৰ প্ৰয়োজন হোৱা খাদ্যৰ পেকেজিঙৰ বাবে পিএলএ উপযোগী নহয়।
২) পিএলএক এটা নিৰ্দিষ্ট পৰিসৰত টানিব পাৰি যাতে বাধাৰ বৈশিষ্ট্য বৃদ্ধি পায়। যেতিয়া ষ্ট্ৰেচ ৰেচিঅ’ ১ৰ পৰা ৬.৫লৈ বৃদ্ধি কৰা হয়, তেতিয়া পিএলএৰ স্ফটিকীয়তা বহু পৰিমাণে বৃদ্ধি পায় আৰু সেয়েহে বাধাৰ ধৰ্ম উন্নত হয়।
৩) পি এল এ মেট্ৰিক্সত কিছুমান বাধা (যেনে মাটি আৰু আঁহ) যোগ কৰিলে পি এল এৰ বাধাৰ গুণ উন্নত হ’ব পাৰে। কাৰণ এই বাধাই সৰু অণুৰ পানী বা গেছৰ প্ৰৱেশ প্ৰক্ৰিয়াৰ বক্ৰ পথ দীঘলীয়া কৰে।
৪) পি এল এ ফিল্মৰ পৃষ্ঠত আৱৰণ দিলে বাধাৰ ধৰ্ম উন্নত কৰিব পাৰি।
৪/ পি এল এৰ যান্ত্ৰিক ধৰ্ম
পিএলএৰ শক্তি ভাল, কিন্তু ইয়াৰ কঠিনতাৰ অভাৱ আৰু ই বেঁকা আৰু বিকৃতিৰ প্ৰতি অত্যন্ত সহজলভ্য, যাৰ বাবে সাধাৰণতে কঠিন পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰয়োজন হয়। পিএলএৰ জৈৱ-বিঘ্নিত ক্ষমতা নিশ্চিত কৰিবলৈ সাধাৰণতে ইয়াক জৈৱ-বিঘ্নিত ৰজনৰ সৈতে মিহলাই কঠিন কৰা হয়। পিবিএটি, পিবিএছ, পিচিএল, প্ৰাকৃতিক ৰবৰ আৰু অন্যান্য পদাৰ্থই পিএলএৰ কঠিনতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।
৫/ পিএলএৰ আলোকীয় ধৰ্ম
পিএলএৰ স্বচ্ছতা আৰু গ্লছ আছে যিটো অন্যান্য অৱক্ষয়ী প্লাষ্টিকত বিৰল, যিটো চেল’ফিন আৰু পিইটিৰ সৈতে তুলনাযোগ্য। বিশেষকৈ দৃশ্যমান পেকেজিঙৰ বাবে ই উপযোগী, আৰু সজ্জাৰ প্ৰভাৱ ভাল। সাধাৰণতে পিএলএৰ স্বচ্ছতা আৰু গ্লছ উন্নত কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই, আৰু ইয়াৰ পেকেজিং দৃশ্যমানতা আৰু সজ্জাৰ প্ৰভাৱ নিশ্চিত কৰিবলৈ অন্যান্য দিশসমূহ পৰিৱৰ্তন কৰাৰ সময়ত ইয়াৰ ভাল স্বচ্ছতা যিমান পাৰি হ্ৰাস নকৰিবলৈ মনোযোগ দিব লাগে।
৬) পি এল এৰ তাপীয় ধৰ্ম
পিএলএ পদাৰ্থৰ তাপীয় স্থিৰতা পিভিচিৰ সমতুল্য, কিন্তু পিপি, পিই আৰু পিএছতকৈ কম। প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ উষ্ণতা সাধাৰণতে ১৭০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৩০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত নিয়ন্ত্ৰিত হয়, যিটো ইনজেকচন, ষ্ট্ৰেচিং, এক্সট্ৰুচন, ব্ল’ মল্ডিং, থ্ৰীডি প্ৰিন্টিং আৰু অন্যান্য প্ৰচেছিং প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে উপযোগী।
প্ৰকৃত প্ৰক্ৰিয়াকৰণ প্ৰক্ৰিয়াত পিএলএ স্ফটিকীয়কৰণৰ হাৰ লেহেমীয়া হয় আৰু সাধাৰণতে ইয়াৰ বাবে পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰয়োজন হয়। লেহেমীয়া স্ফটিকীয়কৰণৰ হাৰ আৰু কম স্ফটিকীয়তাৰ বাবে পিএলএৰ তাপীয় বিকৃতিৰ উষ্ণতা কম, যাৰ ফলত গৰম ভৰোৱা বা তাপ বীজাণুমুক্তকৰণ সামগ্ৰীৰ পেকেজিঙত ইয়াৰ প্ৰয়োগ সীমিত হৈ পৰে।
পিএলএ স্ফটিকীয়কৰণৰ হাৰ আৰু স্ফটিকীয়তা বৃদ্ধি কৰিবলৈ উৎপাদনৰ সময়ত পিএলএৰ আলোকীয় বিশুদ্ধতা যিমান পাৰি বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। এনিয়েলিং ট্ৰিটমেণ্টেও পিএলএৰ স্ফটিকীয়তা উন্নত কৰাৰ এক পদ্ধতি। ইয়াৰ উপৰিও স্ফটিকীয়কৰণৰ আচৰণ আৰু স্ফটিকীয়তা উন্নত কৰিবলৈ নিউক্লিয়েটিং এজেণ্ট যোগ কৰিব পাৰি, যাৰ ফলত তাপীয় বিকৃতিৰ উষ্ণতা বৃদ্ধি পায় আৰু ইয়াৰ তাপ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি পায়।
৭) পি এল এৰ এন্টিবেক্টেৰিয়েল গুণ
পিএলএই পণ্যৰ পৃষ্ঠভাগক দুৰ্বল অম্লীয় পৰিৱেশ গঠন কৰিব পাৰে, আৰু ইয়াৰ এন্টিবেক্টেৰিয়েল আৰু মৃদু-প্ৰুফ প্ৰভাৱ আছে। যদি অন্যান্য এন্টিবেক্টেৰিয়েল এজেণ্টৰ সহায়ক ব্যৱহাৰে ৯০%তকৈ অধিক এন্টিবেক্টেৰিয়েল হাৰ লাভ কৰিব পাৰে, তেন্তে ইয়াক সামগ্ৰীৰ এন্টিবেক্টেৰিয়েল পেকেজিঙৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
সাধাৰণতে ব্যৱহৃত অজৈৱিক এন্টিবেক্টেৰিয়েল এজেণ্টসমূহৰ ভিতৰত মূলতঃ ধাতুৰ আয়ন বা অক্সাইড যেনে ৰূপ, তাম, জিংক আদি অন্তৰ্ভুক্ত। পেকেজিঙৰ বাবে সাধাৰণতে ব্যৱহৃত জৈৱিক এন্টিবেক্টেৰিয়েল এজেণ্টসমূহৰ ভিতৰত ভেনিলিন বা ইথাইল ভেনিলিন যৌগ আদি অন্তৰ্ভুক্ত। অন্যান্য এন্টিবেক্টেৰিয়েল এজেণ্টৰ খাদ্য সুৰক্ষাৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰাটো প্ৰয়োজন।
৮) পিএলএৰ বৈদ্যুতিক ধৰ্ম
কাৰ্বন ব্লেক (CB), কাৰ্বন নেন’টিউব (CNTs), কাৰ্বন ফাইবাৰ (CF), বা গ্ৰেফিনৰ দৰে পৰিবাহী কণা ভৰাই পিএলএ পৰিবাহী পলিমাৰ কম্পোজিট হিচাপে প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি। পৰিবাহী পলিমাৰ কম্পোজিট এন্টিষ্টেটিক প্লাষ্টিক, ইলেক্ট্ৰ’মেগনেটিক শ্বিল্ডিং সামগ্ৰী, স্ব-নিয়ন্ত্ৰিত উষ্ণতা উত্তাপন সামগ্ৰী, ধনাত্মক উষ্ণতা সহগ পদাৰ্থ আৰু পৰিৱেশ সংবেদনশীল যন্ত্ৰত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
প্লা ভিত্তিক পৰিবাহী পলিমাৰ কম্পোজিটৰ অৱক্ষয় ক্ষমতা আৰু জৈৱ সামঞ্জস্যতাও থাকে, যিটো বিশেষ এন্টিষ্টেটিক পেকেজিং, ইলেক্ট্ৰ’মেগনেটিক শ্বিল্ডিং পেকেজিং আৰু বুদ্ধিমান পেকেজিংত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। খাদ্যৰ গুণগত তথ্য ধৰা পেলাবলৈ গেছ বা তৰল চেন্সৰৰ বাবে প্লা ভিত্তিক পৰিবাহী পলিমাৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
